Praktijkladder Kinderboerderijen en Dierenweides
Niet elke kinderboerderij, dierenweide of hertenkamp staat op hetzelfde punt.
De ene locatie heeft de basis redelijk op orde, maar mist overdracht of logboeken.
Een andere locatie heeft betrokken vrijwilligers, maar weinig beleid.
Weer een andere locatie wil doorgroeien naar een professionelere, toekomstbestendige publieke dierlocatie.
De ZooCO Praktijkladder helpt om die ontwikkeling zichtbaar te maken.
Niet als keurmerk. Niet als certificaat. En ook niet als openbaar afvinklijstje dat u zelf even kunt invullen.
De praktijkladder is een onderdeel van het ZooCO Kwaliteitskader Publieke Dierlocaties.
Het is een hulpmiddel om te bepalen waar een locatie nu staat, welke onderdelen kwetsbaar zijn
en welke stap logisch is om verder te groeien.
Waarom een praktijkladder?
Veel kinderboerderijen en dierenweides zijn historisch gegroeid. Er is vaak veel betrokkenheid, maar minder structuur. Afspraken zijn mondeling, kennis zit bij één beheerder of vrijwilliger, documenten zijn versnipperd en verbeterpunten worden pas zichtbaar wanneer er iets gebeurt.
Een praktijkladder helpt om niet alleen te zeggen:
“Dit is goed” of “dit is niet goed”.
Maar om te kijken:
- Waar staat de locatie nu?
- Wat is de minimale basis?
- Welke onderdelen zijn al goed geborgd?
- Waar zit kwetsbaarheid?
- Welke stap is logisch?
- Wat hoeft nog niet meteen?
- Wat moet wel snel worden opgepakt?
Daarmee wordt ontwikkeling concreter en minder afhankelijk van losse meningen.
Wat zegt een trede over uw locatie?
Een trede beschrijft wat op het moment van beoordeling duidelijk en aantoonbaar is. We kijken bijvoorbeeld of u weet welke dieren aanwezig zijn, of de dagelijkse verzorging is geregeld en of belangrijke afspraken ook door een vervanger kunnen worden uitgevoerd.
De Praktijkladder loopt van niet in beeld via basis in beeld naar ZooCO-basis op orde, praktisch geborgd en toekomstgericht en professioneel. De ZooCO-basis op orde is trede 2 en vormt de professionele basis binnen het kader. Bij de start bekijken we op welke trede uw locatie staat en welke stappen nodig zijn om verder te komen.
Waarom kijken we ook naar het dagelijkse werk?
Stel dat op papier staat wie de dieren in het weekend controleert.
Bij een beoordeling willen we ook weten of de vrijwilligers die afspraak kennen, waar zij bijzonderheden noteren en wie reageert als er iets misgaat.
Zo ziet u of de afspraak goed is beschreven én of ze in het dagelijkse werk bruikbaar is.
De uitkomst helpt u kiezen waar u begint.
Een punt dat belangrijk is voor dierenwelzijn of veiligheid krijgt voorrang,ook als op andere onderwerpen al veel is geregeld.
Na een verandering of bij een volgende beoordeling bekijken we wat aantoonbaar is verbeterd en welke punten nog openstaan.
Waar kijkt de praktijkladder globaal naar?
De praktijkladder kijkt op hoofdlijnen naar thema’s zoals:
- Dierenwelzijn en dagelijkse verzorging
- Huisvesting, ruimte en verblijfsgeschiktheid
- Dierregistratie en dieradministratie
- Dierenarts, gezondheid en medicijngebruik
- Logboeken, werkschema’s en voerschema’s
- Vrijwilligers, beheer en overdracht
- Veiligheid, hygiëne en publiekscontact
- Educatie en maatschappelijke functie
- Beleid, afspraken en verantwoordelijkheid
- Toekomstbestendigheid en praktische uitvoerbaarheid
Niet elk thema telt voor elke locatie even zwaar. Een kleine dierenweide vraagt iets anders dan een grote kinderboerderij, een zorglocatie met dieren of een gemeentelijke locatie met veel publiek.
Voor wie is de praktijkladder bedoeld?
De praktijkladder is bedoeld voor:
- kinderboerderijen
- dierenweides
- hertenkampen
- gemeenten met dierlocaties
- stichtingen en vrijwilligersorganisaties
- zorglocaties met dieren
- scholen met dieren
- locaties die willen professionaliseren
- locaties die willen weten welke verbeterstap logisch is
Voor gemeenten kan de praktijkladder helpen om locaties onderling beter te vergelijken. Voor een stichting of beheerder kan het helpen om verbeteringen uit te leggen aan bestuur, vrijwilligers of subsidiegever.
Geen openbaar keuringsformulier
De praktijkladder is geen gratis checklist en geen openbaar keuringsformulier.
ZooCO deelt op de website bewust alleen de hoofdlijnen. De verdere uitwerking, beoordelingsvragen, weging, formats en rapportage-opbouw blijven onderdeel van de ZooCO-methodiek.
Dat beschermt de kwaliteit van de beoordeling. Het voorkomt ook dat een locatie zichzelf op basis van losse punten te snel goedkeurt of afkeurt.
Een goede beoordeling vraagt altijd context:
- Welke dieren worden gehouden?
- Wie is verantwoordelijk?
- Wat is de publieksfunctie?
- Welke documenten zijn er?
- Hoe werkt de locatie in de praktijk?
- Wat is haalbaar met mensen, middelen en ruimte?
- Welke risico’s spelen echt?
Van praktijkladder naar verbetering
De praktijkladder is geen doel op zich. Het is een hulpmiddel om verbetering richting te geven.
Na toepassing van de praktijkladder kan ZooCO helpen met:
- prioriteitenlijst
- verbeterroute
- handboek of beheermap
- dierregistratie en logboeken
- vrijwilligersinstructies
- beleids- of beheerafspraken
- toekomstscenario’s
- jaarlijkse borgingscheck
- serviceovereenkomst
Niet alles hoeft tegelijk. Juist de praktijkladder helpt om te bepalen wat eerst moet, wat later kan en wat beter apart wordt uitgewerkt.
Borging en herhaling
Een praktijkladder heeft vooral waarde wanneer ontwikkeling gevolgd wordt. Daarom past de praktijkladder goed bij een tweejarige startopbouw:
- Jaar 1: nulmeting en verbeterroute
- Jaar 2: borgingscheck en voortgangsnotitie
Daarna kan een jaarlijkse of tweejaarlijkse check passend zijn, afhankelijk van de locatie, risico’s, publieksfunctie, vrijwilligersstructuur en mate van verandering.
Voor veel publieke dierlocaties is vijf jaar wachten te lang. Dieren, mensen, documenten, beleid en beheer veranderen sneller dan dat.
Een ontwikkelniveau is geen blijvende status
De praktijkladder geeft inzicht in waar een locatie op dat moment staat.
Dat niveau is geen vaste titel en geen blijvende status.
Wanneer afspraken niet worden opgevolgd, documenten verouderen, dierregistratie achterblijft of verbeterpunten blijven liggen,
kan een locatie terugvallen. Andersom kan een locatie juist doorgroeien wanneer afspraken beter worden vastgelegd,
beheer sterker wordt georganiseerd en verbeterpunten aantoonbaar worden opgepakt.
Daarom past de praktijkladder het beste binnen actieve borging.
Niet één keer beoordelen en daarna jaren niets doen, maar periodiek kijken of de praktijk nog klopt.
Wilt u weten waar uw kinderboerderij, dierenweide of
gemeentelijke dierlocatie staat en welke stap logisch is?
Neem contact op met ZooCO en beschrijf kort de locatie, dieren, organisatie en aanleiding.
Dan bekijken we of de praktijkladder, een nulmeting of een andere eerste stap passend is.